Τι είναι η ενδομητρίωση;
Η ενδομητρίωση είναι μία γυναικολογική κατάσταση κατά την οποία ιστός, που μοιάζει στο ενδομήτριο, εντοπίζεται σε άλλες θέσεις του σώματος, συνήθως εντός της πυέλου γύρω από τις ωοθήκες, τη μήτρα και τις σάλπιγγες. Το ενδομήτριο είναι ο ιστός που περιβάλει το εσωτερικό της μήτρας.
Πρόκειται για μία συχνή γυναικολογική πάθηση, που παρουσιάζεται σε 1 στις 10 γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας. Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες της ιδίας οικογένειας. Πρόκειται για μία πάθηση με σημαντικό αντίκτυπο για τη σωματική και ψυχική υγεία μίας γυναίκας, καθώς και για την κοινωνική και επαγγελματική της ζωή.
Ποιά είναι τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης;
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ενδομητρίωσης είναι η κυκλική εμφάνιση πόνου χαμηλά στην κοιλιά, που επιδεινώνεται λίγο πριν την περίοδο και κατά τη διάρκειά της. Ο πόνος αυτός βελτιώνεται κατά την εγκυμοσύνη.
Γενικά, η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει ποικίλα συμπτώματα, όπως:
- Δυσμηνόρροια (πόνο κατά την περίοδο).
- Μηνορραγία ή/και μητρορραγία (υπερβολική απώλεια αίματος στην περίοδο και ακανόνιστη περίοδο, αντίστοιχα).
- Δυσπαρεύνια (πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή).
- Υπογονιμότητα (δυσκολία να μείνει μία γυναίκα έγκυος).
- Δυσχεσία, δυσουρία (πόνο που σχετίζεται με τη λειτουργία του εντέρου ή/και της ουροδόχου κύστης).
- Οσφυαλγία (πόνο χαμηλά στη μέση).
- Χρόνιο αίσθημα κόπωσης.
Ποιά είναι τα αίτια της ενδομητρίωσης;
Τα ακριβή αίτια που οδηγούν στην εμφάνιση ενδομητρίωσης παραμένουν άγνωστα. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι η νόσος είναι ορμονο-εξαρτώμενη. Όπως το ενδομήτριο ανταποκρίνεται στις ορμονικές αλλαγές του κύκλου, έτσι και ο ενδομητριωτικός ιστός μπορεί να αιμορραγήσει κατά την περίοδο. Αποτέλεσμα αυτής της αιμορραγίας είναι η εμφάνιση πόνου, φλεγμονής και ίνωσης στα όργανα της πυέλου.
Η ενδομητρίωση εντοπίζεται στα εξής όργανα:
- στις ωοθήκες, όπου μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό κύστεων, των επονομαζόμενων ενδομητριωμάτων (ή σοκολατοειδών κύστεων).
- στο περιτόναιο (το βλεννογόνο που καλύπτει την κοιλότητα της κοιλιάς και της πυέλου).
- στις σάλπιγγες.
- πίσω από τη μήτρα ή γύρω από αυτήν.
- στην περιοχή μεταξύ του κόλπου και του ορθού.
- Μέσα στο μυ της μήτρας, προκαλώντας αδενομύωση.
- Πάνω στο έντερο ή την ουροδόχο κύστη
- Σπάνια, σε απομακρυσμένες περιοχές, όπως στην ουλή προηγηθείσας καισαρικής τομής ή στους πνεύμονες.
Πώς γίνεται η διάγνωση της ενδομητρίωσης;
Η διάγνωση της ενδομητρίωσης είναι σχετικά δύσκολη. Και αυτό γιατί η συμπτωματολογία ποικίλει. Ορισμένες γυναίκες δεν έχουν καμία ενόχληση, ενώ άλλες έχουν πολύ έντονα συμπτώματα. Επίσης, πολλές παθήσεις, όπως για παράδειγμα η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου και το σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου, έχουν πολλά κοινά συμπτώματα με την ενδομητρίωση. Η διάγνωση μπορεί να γίνει με τα εξής μέσα:
- Λήψη ιστορικού και γυναικολογική εξέταση.
- Κολπικό γυναικολογικό υπερηχογράφημα: με αυτή την εξέταση μπορεί να εντοπιστούν ενδομητριώματα ή ενδομητρίωση στην περιοχή μεταξύ του κόλπου και του ορθού.
- Λαπαροσκόπηση: αυτή είναι και η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της ενδομητρίωσης. Η επέμβαση γίνεται υπό γενική νάρκωση. Μέσω μικρών οπών εισέρχεται μία κάμερα στην κοιλιά και επιβεβαιώνουμε την ύπαρξη ενδομητρίωσης. Με τη λαπαροσκόπηση μπορούμε να λάβουμε και βιοψίες.
Πώς θεραπεύεται η ενδομητρίωση;
Οι θεραπευτικές επιλογές είναι οι εξής:
- Αναλγητικά φάρμακα (παυσίπονα):
Υπάρχουν διάφορα διαθέσιμα σκευάσματα. Ο γυναικολόγος σας θα συστήσει την κατάλληλη για εσάς αγωγή.
- Ορμονική θεραπεία:
Αυτός ο τύπος θεραπείας στοχεύει στο να αναστείλει την ωορρηξία και επόμένως δεν είναι κατάλληλος για γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη.
Σε αυτήν περιλαμβάνονται:
- Το συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι (αναστέλει την ωορρηξία και με αυτόν τον τρόπο μειώνει την απώλεια αίματος και τον πόνο της περιόδου).
- Το ενδομήτριο σπιράλ Mirena (περιέχει την ορμόνη λεβονοργεστρέλη, μειώνει την απώλεια αίματος κατά την περίοδο και ελαττώνει τον πόνο της περιόδου).
- Προγεσταγόνα σε μορφή χαπιών ή ενέσεων.
- Ανάλογα της GnRH (δίνονται με τη μορφή ενέσεων, εμφυτευμάτων ή ρινικών σπρέι, αυτά προκαλούν συμπτώματα εμμηνόπαυσης, όπως νυχτερινή εφύδρωση, εξάψεις και μείωση της οστικής πυκνότητας.
- Χειρουργική θεραπεία:
Η χειρουργική θεραπεία στοχεύει στη θεραπεία ή την αφαίρεση περιοχών με ενδομητρίωση, συμπεριλαμβανομένης της εξαίρεσης ενδομητριωτικών κύστεων, της χειρουργικής αφαίρεσης των ωοθηκών ή και της μήτρας. Η επέμβαση μπορεί να γίνει είτε ανοιχτά (με λαπαροτομία) ή λαπαροσκοπικά.

