Κολπίτιδα καλείται η φλεγμονή στην περιοχή του κόλπου της γυναίκας, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί με τα ακόλουθα συμπτώματα:
- κνησμό (φαγούρα) ή ερεθισμό περιοχής,
- πόνο κατά την ούρηση ή τη σεξουαλική επαφή,
- αλλαγή στο χρώμα, την ποσότητα ή την οσμή των κολπικών υγρών.
- Ελαφρά κολπική αιμόρρια
Αίτια και αντιμετώπιση:
- Μυκητιασική κολπίτιδα:
Η μυκητιασική κολπίτιδα είναι συχνή. Προκαλείται από ένα είδος μυκήτα που ονομάζεται candida. Η candida βρίσκεται στον κόλπο πολλών γυναικών, χωρίς να προκαλεί προβλήματα. Ωστόσο, όταν διαταραχθεί η φυσική ισορροπία της χλωρίδας του κόλπου, η candida αρχίζει να πολλαπλασιάζεται και προκαλεί φλεγμονή, με χαρακτηριστικό το αίσθημα κνησμού και την εμφάνιση παχύρρευστων κολπικών υγρών λευκού χρώματος.
Η μυκητιασική κολπίτιδα εμφανίζεται συχνότερα στις εξής περιπτώσεις:
- Σε νέες γυναίκες, ηλικίας 20-40 ετών (μόνο σπάνια εμφανίζεται σε κορίτσια πριν την εμμηναρχή καθώς και σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση).
- Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
- Κατά τη σεξουαλική επαφή, όταν ο κόλπος δεν έχει υγρανθεί επαρκώς. Στο σημείο αυτό, αξίζει να σημειωθεί ότι η μυκητιασική κολπίτιδα δεν συγκαταλλέγεται στα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Ωστόσο, ορισμένες φορές μπορεί να μεταδοθεί από τον ένα σύντροφο στον άλλο
- Σε γυναίκες που λαμβάνουν αντιβιοτικά.
- Σε γυναίκες πάσχουν από μη καλά ελεγχόμενο σακχαρώδη διαβήτη.
- Σε γυναίκες με αξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως είναι γυναίκες που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία.
Η θεραπεία της μυκητιασικής κολπίτιδας συνίσταται στη χορήγηση:
- Kολπικών αντιμυκητιασικών σκευασμάτων (κολπικά υπόθετα ή κρέμες),
- Από του στόματος χαπιών ή και
- Δερματικών αλοιφών.
Η μυκητιασική κολπίτιδα δε θεωρείται σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα και, επομένως, δεν είναι αναγκαία η θεραπεία του συντρόφου. Ωστόσο, επειδή υπάρχει ένας πολύ μικρός κίνδυνος να μεταδοθεί η μυκητίαση στο σύντροφο, θα πρέπει να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή έως ότου περάσει η φλεγμονή.
Σε περιπτώσεις υποτροπιάζουσας μυκητιασικής κολπίτιδας, ενδέχεται να χρειαστεί μακροχρόνια θεραπεία (έως 6 μήνες).
Στην κύηση και το θηλασμό, αντενδείκνυται η χρήση χαπιών από το στόμα, γιατί μπορεί να βλάψουν το μωρό. Ωστόσο τόσο η χρήση κολπικών σκευασμάτων όσο και οι δερματικών κρεμών είναι ασφαλής.
Ως προς την πρόληψη, αυτή μπορεί να επιτευχθεί με τα ακόλουθα μέτρα:
- Πλύσιμο εξωτερικά (δηλαδή στο δέρμα του αιδοίου) με νερό και καταπραυντικό καθαριστικό (όχι περισσότερο από μία φορά την ημέρα).
- Εφαρμογή ενυδατικής λιπαντικής κρέμας στο δέρμα του αιδοίου καθημερινά, για προστασία του δέρματος.
- Αποφυγή ερεθιστικών, όπως είναι τα αρωματικά σαπούνια, τζελ ντουζ, τα υγρομάντηλα και οι κολπικές πλύσεις.
- Αποφυγή στενών εσωρούχων και παντελονιών.
- Χρήση προβιοτικών κολπικών σκευασμάτων.
- Βακτηριδιακή κολπίτιδα (bacterial vaginosis, BV) :
Η βακτηριδιακή κολπίτιδα είναι η συχνότερη μορφή κολπικής φλεγμονής σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Εμφανίζεται όταν διαταραχθεί η φυσική ισορροπία της χλωρίδας του κόλπου. Συχνότερο αίτιο είναι το βακτήριο gardenella vaginalis.
Το πιο κοινό σύμπτωμα της βακτηριδιακής κολπίτιδας είναι η δυσάρεστη οσμή των κολπικών υγρών, ειδικά μετά από σεξουαλική επαφή. Τα υγρά έχουν χαρακτηριστικό γκριζωπό ή λευκωπό χρώμα. Η βακτηριδιακή κολπίτιδα συνήθως δεν προκαλεί ερεθισμό ή κνησμό, ενώ 1 στις 2 γυναίκες, δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.
Αν και η βακτηριδιακή κολπίτιδα δε συγκαταλλέγεται στα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, η ύπαρξή της μπορεί αν αυξήσει τον κίνδυνο μία γυναίκα να προσβληθεί από αυτά.
Η θεραπεία της βακτηριδιακής κολπίτιδας γίνεται είτε με τη χρήση κολπικών αντιβιοτικών τζελ και κρεμών, είτε με από του στόματος αντιβιοτικά. Η αγωγή δίνεται για 5-7 ημέρες και συνοδεύεται από ταυτόχρονη θεραπεία του συντρόφου.
Η βακτηριδιακή κολπίτιδα μπορεί να υποτροπιάσει (αυτό συμβαίνει συνήθως εντός τριών μηνών). Εάν μία γυναίκα υποφέρει τακτικά από υποτροπές, θα πρέπει να λάβει θεραπευτική αγωγή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (περίπου για 6 μήνες).
- Κολπίτιδα από τριχομονάδα (τριχομονίαση) :
Η τριχομονίαση είναι ένα σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, το οποίο προκαλείται από ένα παράσιτο, την trichomonas vaginalis. Στις γυναίκες, η τριχομονάδα προσβάλει τον κόλπο και την ουρήθρα.
Τα συμπτώματα της τριχομονίασης εμφανίζονται εντός μηνός από την έκθεση στο μικρόβιο. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα εξής:
- Κολπικά υγρά κίτρινου ή πράσινου χρώματος, που μπορεί να αφρίζουν ή να είναι δύσοσμα.
- Πόνος, οίδημα και κνησμός στην περιοχή του αιδοίου ή και της έσω επιφάνειας των μηρών.
- Πόνος κατά τη ούρηση ή τη σεξουαλική επαφή.
Επιπλοκές από τριχομονίαση παρουσιάζονται σπάνια. Ειδικότερα, η τριχομονίαση κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να προκαλέσει πρόωρο τοκετό και γέννηση νεογνού χαμηλού βάρους.
Η θεραπεία της τριχομονίασης συνίσταται στη λήψη αντιβίωσης για 5-7 ημέρες. Επιβάλλεται η ταυτόχρονη θεραπεία του συντρόφου της γυναίκας.
- Χημικά αίτια:
Κολπίτιδα μπορεί να προκληθεί από ερεθισμό σε αρωματικά σαπούνια, αφρόλουτρα, μαλακτικά ρούχων, σερβιέτες, ταμπόν και σπερματοκτόνα.
- Ατροφία κόλπου (ατροφική κολπίτιδα):
Η ατροφική κολπίτιδα είναι αποτέλεσμα των χαμηλών επιπέδων οιστρογόνων που παρατηρούνται μετά την εμμηνόπαυση. Εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα, όπως αίσθημα ξηρότητας, πόνο κατά την επαφή, τοπικό ερεθισμό και κνησμό.
Η θεραπευτική αγωγή συνίσταται στη χρήση θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης (ΘΟΥ). Συνήθως δίνεται ως τοπική (κολπική) αγωγή π.χ. ως κολπικά υπόθετα, τζελ, κρέμα. Η τοπική ΘΟΥ έχει το πλεονέκτημα ότι δρα τοπικά και έτσι μειώενει τον κίνδυνο συστημικών παρενεργειών.
- Χλαμύδια:
Τα χλαμύδια (chlamydia trachomatis) συγκαταλλέγονται στα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Μπορεί να προκαλέσουν ποικίλα συμπτώματα, όπως:
- Δυσουρία (πόνος κατά την ούρηση),
- Μη φυσιλογικές εκκρίσεις από τον κόλπο,
- Πόνο στην περιοχή της κοιλιάς,
- Κολπική αιμόρροια μετά την επαφή και κολπική αιμόρροια στο μέσο του κύκλου.
Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι πολλοί άνθρωποι που έχουν προσβληθεί από χλαμύδια δεν έχουν κάποια ενόχληση.
Σπάνια, τα χλαμύδια μπορεί να μεταδοθούν από την έγκυο μητέρα στο μωρό.
Εάν τα χλαμύδια δε θεραπευτούν έγκαιρα, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, όπως:
- Χρόνιο πυελικό άλγος,
- Υπογονιμότητα,
- Αυξημένο κίνδυνο εκτόπου κυήσεως.
Η θεραπεία των χλαμυδίων γίνεται με τη χορήγηση αντιβιοτικών. Απαραίτητη είναι η ταυτόχρονη θεραπεία του συντρόφου. Το ζευγάρι θα πρέπει να αποφύγει τις σεξουαλικές επαφές καθόλη τη διάρκεια της αγωγής. Αφού ολοκληρωθεί η θεραπεία, θα πρέπει να προγραμματιστεί εργαστηριακός έλεγχος, ώστε να επιβεβαιωθεί η εκρίζωση των χλαμυδίων.
- Έρπης γεννητικών οργάνων:
Ο έρπητας των γεννητικών οργάνων είναι ένα σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα που προκαλείται από τον ερπητοιό.
Εκδηλώνεται με τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Μικρές φουσκάλες, οι οποίες όταν σπάσουν αφήνουν ανοιχτά, κόκκινα έλκη στην περιοχή των έξω γενητικών οργάνων, τον πρωκτό ή και τους μηρούς,
- Ερεθισμό, καύσο ή κνησμό στην περιοχή των έξω γενητικών οργάνων,
- Μη φυσιολογικές (σε ποσότητα και ποιότητα) κολπικές εκκρίσεις.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τον έρπητα των γεννητικών οργάνων.
Κατά το πρώτο επεισόδιο, δίνεται θεραπεία με αντιικά φάρμακα (εφ’όσον δεν έχουν περάσει περισσότερες από 5 ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων), καθώς και αναλγητικές κρέμες για ανακούφιση από τον πόνο. Η περιοχή πρέπει να παραμένει καθαρή και στεγνή, ώστε να αποφευχθεί η επιμόλυνση.
Σε υποτροπή, τα συμπτώματα είναι συνήθως λιγότερο θορυβώδη. Η αντιική αγωγή (εφ’όσον ξεκινήσει εγκαίρως) μπορεί να περιορίσει τη διάρκεια των συμπτωμάτων κατά 1-2 ημέρες. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποτροπής, η νόσος είναι αυτο-περιοριζόμενη και ενδέχεται να μη χρειαστεί καθόλου αντιική θεραπεία. Ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην έχουν ποτέ υποτροπή, ενώ άλλες έχουν συχνά επεισόδια. Εάν μία γυναίκα έχει πάνω από 6 επεισόδια υποτροπής το χρόνο, θα ωφεληθεί να πάρει αντιικη αγωγή για 6-12 μήνες, ώστε η συχνότητα των επεισοδίων να μειωθεί.
- Γονόρροια:
Η γονόρροια είναι ένα σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα που προκαλείται από το μικροοργανισμό Naisseria Gonorrhoea.
Η Naisseria Gonorrhoea μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον τράχηλο της μήτρας, την ουρήθρα, το ορθό και, λιγότερο συχνά, το λαιμό ή τα μάτια. Κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να μεταδοθεί από την έγκυο μητέρα στο μωρό και, χωρίς θεραπεία, να οδηγήσει ακόμα και στην τύφλωση του βρέφους.
Τα τυπικά συμπτώματα της γονόρροιας είναι τα ακόλουθα:
- Παχύρρευστα κολπικά εκκρίμματα, πράσινα ή κιτρινωπά στο χρώμα,
- Δυσουρία (πόνος κατά την ούρηση),
- κολπική αιμόρροια στο μέσο του κύκλου.
Ωστόσο, 1 στις 2 γυναίκες με γονόρροια δεν εμφανίζει κάποιο σύμπτωμα.
Η θεραπεία της γονόρροιας γίνεται με τη χορήγηση αντιβίωσης και είναι εξαιρετικά αποτελεσματική. Καθόλη τη διάρκειά της θεραπείας θα πρέπει να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή. Μετά τη θεραπεία, πρέπει να γίνει επανέλεγχος σε 1-2 εβδομάδες για να διαπιστωθεί ότι ήταν επιτυχής.
Γενικά μέτρα υγιεινής για τη θεραπεία κολπίτιδας:
- Διατηρήστε την ευαίσθητη περιοχή καθαρή και στεγνή. Για παράδειγμα, προτιμήστε ένα ζεστό μπάνιο, αντί για καυτό, και χρησιμοποιήστε σαπούνι χωρίς άρωμα για τον καθαρισμό της ευαίσθητης περιοχής.
- Αποφύγετε τις κολπικές πλύσεις, καθώς αυτές μπορεί να προκαλέσουν καταστροφή της υγιούς, φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου.
- Αποφύγετε τη χρήση σπρέι, ταλκ και αποσμητικών της ευαίσθητης περιοχής.
- Προτιμήστε τη χρήση σερβιετών κατά την περίοδο και αποφύγετε τα ταμπόν όταν χρησιμοποιείτε κολπική θεραπεία (κρέμες ή υπόθετα).
Προτιμήστε χαλαρά, βαμαβακερά εσώρουχα.
