Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης
- Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης;
- Πόσο συχνός είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης;
- Πως γίνεται η διάγνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη της Κύησης;
- Ποιές είναι οι επιπτώσεις της διάγνωσης Σακχαρώδη Διαβήτη της Κύησης για τη μητέρα και το έμβρυο/νεογνό;
- Πως αντιμετωπίζεται ο Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης;
- Τι συμβαίνει μετά τη γέννηση του μωρού;
Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης;
Ο σακχαρώδης διαβήτης που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ονομάζεται σακχαρώδης διαβήτης της κύησης. Αυτός προκαλείται όταν ο οργανισμός της εγκύου δεν μπορεί να παράγει την απαραίτητη ποσότητα ινσουλίνης ώστε να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες της κύησης. Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης συνήθως αναπτύσσεται κατά το μέσο ή το τέλος της εγκυμοσύνης.
Η ινσουλίνη είναι η υπεύθυνη ορμόνη για τη ρύθμιση του σακχάρου του οργανισμού μας. Όταν το σώμα μας αδυνατεί να παράγει την απαραίτητη ποσότητα ινσουλίνης, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα αυξάνονται. Στην εγκυμοσύνη, τα υψηλά επίπεδα των ορμονών του πλακούντα ενδέχεται να επηρεάσουν τη συγκέντρωση της ινσουλίνης, με αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων σακχάρου. Οι περισσότερες εγκυμονούσες παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα ινσουλίνης και με αυτόν τον τρόπο τα επίπεδα σακχάρου του αίματος παραμένουν φυσιολογικά. Ωστόσο, ορισμένες γυναίκες δεν μπορούν να παράγουν αυτήν την επιπλέον ποσότητα ινσουλίνης με αποτέλσμα να έχουν υψηλά επίπεδα σακχάρου και να αναπτύσσουν διαβήτη της κύησης.
Πόσο συχνός είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης;
Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης είναι πολύ συχνός. Διαγιγνώσκεται στο 18% των κυήσεων. Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτξης σακχαρώδη διαβήτη κατά την εγκυμοσύνη είναι οι εξής:
- Παχυσαρκία (ειδικότερα όταν ο δείκτης μάζας σώματος BMI είναι μεγαλύτερος του 30).
- Βάρος γέννησης νεογνού σε προηγούμενη εγκυμοσύνη που υπερβαίνει τα 4.500 γραμμάρια.
- Προηγούμενο ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη της κύησης.
- Οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη της κύησης.
- Ιστορικό συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών.
- Ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης ή άλλης καρδιαγγειακής νόσου.
- Καταγωγή της μητέρας από την Νοτιο-Ανατολική Ασία, την Κίνα, τις Δυτικές Ινδίες ή τη Μέση Ανατολή.
Πως γίνεται η διάγνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη της Κύησης;
Όλες οι γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη πρέπει να υποβάλλονται σε εξέταση για σακχαρώση διαβήτη. Συνήθως η διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη της κυήσεως γίνεται με το τεστ ανοχής γλυκόζης (καμπύλη γλυκόζης), το οποίο γίνεται μεταξύ της 24ης και 28ης εβδομάδας της εγκυμοσύνης.
Σε ορισμένες ωστόσο περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στις γυναίκες με ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη της κυήσεως σε προηγούμενη εγκυμοσύνη, το τεστ ανοχής γύκόζης μπορεί να γίνει νωρίτερα.
Ποιές είναι οι επιπτώσεις της διάγνωσης Σακχαρώδη Διαβήτη της Κύησης;
Οι περισσότερες γυναίκες που αναπτύσσουν σακχαρώδη διαβήτη της κύησης θα έχουν μία φυσιολογική εγκυμοσύνη και τα μωρά τους θα είναι υγιή. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις ο διαβήτης κύησης, κυρίως όταν παραμείνει αδιάγνωστος, μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρά προβλήματα, τόσο στη μητέρα όσο και στο μωρό. Επομένως, η διάγνωση και σωστή θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη της κύησης είναι απαραίτητες για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης επιπλοκών.
Όσες γυναίκες έχουν διαγνωσθεί με σακχαρώδη διαβήτη κατά την εγκυμοσύνη έχουν υψηλότερο κίδυνο να εμφανίσουν προβλήματα στην εγκυμοσύνη, όπως είναι η υπέρταση κύησης και η προεκλαμψία.
Όταν τα επίπεδα σακχάρου της μητέρας είναι υψηλά, το έμβρυο παράγει περισσότερη ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να αυξάνει το σωματικό του βάρος. Αυτό ονομάζεται μακροσωμία του εμβρύου και σχετίζεται με σοβαρές μαιευτικές επιπλοκές κατά τον τοκετό, καθώς και με αυξημένο κίνδυνο ενδομητρίου θανάτου. Οι πιθανότητα αυτών των επιπλοκών αυξάνει όταν ο διαβήτης παραμένει αδιάγνωστος και αρρύθμιστος. Για αυτούς τους λόγους, είναι πρώτιστης σημασίας να επιτευχθεί πολύ καλή ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος της εγκύου.
Τα μωρά που παράγουν υψηλότερη του φυσιολογικού ποσότητα ινσουλίνης ενδέχεται να έχουν χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους μετά τη γέννηση. Επομένως, έχουν υψηλότερο κίνδυνο νεογνικών επιπλοκών (π.χ. νεογνικού ίκτερου και αναπνευστικής δυσχέρειας) και υψηλότερη πιθανότητα να χρειαστούν νοσηλεία στη μονάδα νεογνών. Επίσης, ο κίνδυνος νεογνικών κακώσεων κατά τον τοκετό είναι μεγαλύτερος λόγω του μεγαλύτερού τους μεγέθους (όπως είναι για παράδειγμα ο κίνδυνος δυστοκίας ώμου κατά τον κολπικό τοκετό). Τα μωρά αυτά έχουν υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη ή/και παχυσαρκίας κατά την ενήλικη ζωή τους.
Η πιθανότητα εμφάνισης όλων των προαναφερθέντων επιπλοκών μειώνεται όσο καλύτερα ρυθμισμένος είναι ο διαβήτης κατά την εγκυμοσύνη. Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης δεν αποτελεί αντένδειξη για το μητρικό θηλασμό.
Πως αντιμετωπίζεται ο Σακχαρώδης Διαβήτης της Κύησης;
Όταν επιβεβαιωθεί ότι η γυναίκα έχει σακχαρώδη διαβήτη της κύησης, θα χρειαστεί στενή παρακολούθηση τόσο από Μαιευτήρα εξειδικευμένο στο διαβήτη κύησης όσο και από ειδικό Διαβητολόγο με εμπειρία στην παρακολούθηση εγκύων γυναικών με την πάθηση. Είναι απαραίτητη η τακτική παρακολούθηση τόσο της μητέρας, όσο και του εμβρύου με υπερηχογραφικό έλεγχο της ανάπτυξής του.
Όσο αφορά στη μητέρα, κρίνεται απαραίτητη η καθημερινή παρακολούθηση των επιπέδων σακχάρου του αίματος. Αυτό γίνεται με τη χρήση φορητών ηλεκτρονικών μετρητών, με τους οποίους μετράται η γλυκόζη αίματος με την τοποθέτηση μίας σταγόνας αίματος σε ειδικές ταινίες μέτρησης. Ο γιατρός σας θα σας εξηγήσει με ποια ακριβή συχνότητα θα γίνει αυτό και ποιά είναι τα επιθυμητά επίπεδα σακχάρου για εσάς.
Συνήθως, η πρώτη θεραπευτική επέμβαση συνίσταται στην υιοθέτηση από τη μητέρα ενός ειδικού προγράμματος δίαιτας και άσκησης. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, αυτές οι παρεμβάσεις είναι αρκετές για την αποκατάσταση των φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στην κυκλοφορία της εγκύου.
Ωστόσο, 1στις 5 γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη της κύησης, παρά τις όποιες διατροφικές παρεμβάσεις, θα χρειαστεί περαιτέρω θεραπεία με φάρμακα (ινσουλίνη ή/και μετφορμίνη). Αυτό συμβαίνει όταν το σάκχαρο αίματος παραμένει υψηλό ή όταν υπερηχογραφικά διαπιστώνεται μακροσωμία του εμβρύου.
Σε γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη της κύησης ο προγραμματισμός του τοκετού γίνεται νωρίτερα, συνήθως μεταξύ 37ης και 39ης εβδομάδας. Ο ακριβής χρόνος και τρόπος διεκπαιρέωσης του τοκετού θα αποφασιστεί εξατομικευμένα για κάθε γυναίκα από το γιατρό της και σε συνεννοήση με τον ειδικό Διαβητολόγο που την παρακολουθεί. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο τοκετός είναι με καισαρική τομή, ειδικά έαν ο διαβήτης είναι αρρύθμιστος ή το έμβρυο μακροσωμικό. Σε κάθε περίπτωση, είναι απαραίτητη η στενή παρακολούθηση των επιπέδων σακχάρου της γυναίκας, τόσο κατά τον τοκετό, όσο και κατά το πρώτο 24ωρο μετά τη γέννα.
Τι συμβαίνει μετά τη γέννηση του μωρού;
Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης συνήθως υποχωρεί σύντομα μετά τη γέννα. Για αυτό το λόγο, οι περισσότερες γυναίκες θα σταματήσουν αμέσως μετά τον τοκετό όσα φάρμακα έπαιρναν για το διαβήτη στην εγκυμοσύνη.
Ωστόσο, η εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη της κυήσεως σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο επαναεμφάνισης του σακχαρώδη διαβήτη σε μελλοντική εγκυμοσύνη καθώς και με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης τύπου 2 σακχαρώδη διαβήτη στην επόμενη πενταετία (ο κίνδυνος αυτός υπολογίζεται στο 30%). Οι κίνδυνοι αυτοί μπορεί να μειωθούν έαν δεν είστε υπέρβαρη, εάν κάνετε μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή και εάν ασκείστε συστηματικά. Εάν επιθυμείτε να μείνετε πάλι έγκυος, συστείνεται να παίρνετε καθημερινά, για όσο διάστημα προσπαθείτε και για το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, 5mg φυλλικού καθημερινά.
Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να γίνει εξέταση αίματος στη γυναίκα μετά την εγκυμοσύνη, ώστε να αποκλεισθεί η πιθανότητα προυπάρχοντος διαβήτη. Ο διαβητολόγος θα καθορίσει ποιά εξέταση, και σε ποιό χρόνο, ενδείκνυται για εσάς. Συνήθως η εξέταση προγραμματίζεται μεταξύ της 4ης και 12ης εβδομάδας μετά τη γέννα. Ακόμα και αν το τεστ είναι αρνητικό, είναι σημαντικό να ελέγχεστε τακτικά για διαβήτη (συνήθως κάθε1- 3 έτη).
